Zespół realimentacji czyli problemy przy leczeniu niedożywienia

jedzenieRefeeding syndrome, czyli zespół realimentacji zwany również zespołem ponownego odżywienia, to sytuacja w której pacjent niedożywiony zbyt szybko i gwałtownie otrzymuje nadmierną ilość pokarmu, co wywołuje w organizmie szok. Z zaburzeniem tym spotkamy się najczęściej w przypadku leczenia osób z zaburzeniami jedzenia typu anorexia nervosa, ale ryzyko pojawienia się zespołu realimentacji występuje w każdej sytuacji leczenia niedożywienia. Na czym polega i jak mu zapobiegać?

Zaburzenie to, należy do grupy powikłań metabolicznych. Pojawia się zarówno w sytuacji tradycyjnego żywienia drogą ustną jak i żywienia dojelitowego bądź pozajelitowego.  Wyniszczony organizm nie jest w stanie poradzić sobie z normalną podażą glukozy, białka i pierwiastków. Dochodzi do rozchwiania gospodarki glukozą i zaburzeń w retencji płynów. Pojawia się zbyt niski poziom pierwiastków takich jak fosfor, potas czy magnez (wynikający z tego, że zwiększa się proces glikolizy w związku ze zwiększonym poziomem glukozy, co powoduje wzrost poziomu insuliny, a ta z kolei prowadzi przemieszczania się jonów potasu i magnezu i zwiększenia zużycia fosforu). To zaś prowadzi zaś do zaburzeń kardiologicznych, oddechowych oraz neurologicznych.

Pobudzenie metabolizmu jedzeniem zwiększa również zapotrzebowanie na witaminy z grupy B (co prowadzi do ich niedoboru a to osłabia układ sercowo – naczyniowy), a rozchwiana gospodarka elektrolityczna może prowadzić do niewydolności nerek, niewydolności oddechowej bądź zaburzeń pracy serca (arytmie, tachyarytmie).

Jakie są konsekwencje zespołu realimentacyjnego?

Szok związany z ponowną podażą jedzenia może być dla osoby niedożywionej i wyniszczonej niezwykle groźny. Dlatego leczenie niedożywienia musi odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza i dietetyka. Nie wystarczy osobie wyniszczonej głodówką po prostu podać większą ilość pokarmu – to może doprowadzić do pojawienia się wszystkich opisanych wyżej problemów i stanowić nawet zagrożenie życia chorego.

Jak zatem leczyć silne niedożywienie?

Najczęściej stosuje się tu odżywki przemysłowe (pełnowartościowe diety medyczne), które uzupełniają niedobór nie tylko w glukozę i białko, ale również elektrolity i witaminy. Poza tym, leczenie niedożywienia rozpoczyna się od stopniowego zwiększania ilości przyjmowanego pokarmu, tak by organizm nie doznał szoku i powoli przyzwyczajał się do zmiany. Stale należy również monitorować stan chorego i uzupełniać niedobory witamin i składników mineralnych. Przy leczeniu silnego niedożywienia nie stosuje się zatem diety normokalorycznej, lecz stopniowo zwiększa poziom kalorii – mniej więcej o około 100 dziennie, aż do momentu osiągnięcia normy kalorycznej.