Dieta wysokobiałkowa w leczeniu odleżyn – zasady żywienia

sty 14, 2026

j mgr Urszula Oskwarek
dietetyk kliniczny
Narodowy Instytut Onkologii, Oddział w Krakowie
dieta w leczeniu odleżyn

Odleżyny to przewlekłe, trudno gojące się rany, które powstają u osób długotrwale unieruchomionych. Ich przyczyną jest miejscowe niedokrwienie tkanek spowodowane długotrwałym uciskiem kości na podłoże. Leczenie odleżyn to proces wymagający dużego obciążenia organizmu i precyzyjnego wsparcia żywieniowego. W praktyce klinicznej zaleca się dietę wysokobiałkową, która dostarcza odpowiedniej ilości energii i składników odżywczych niezbędnych do regeneracji skóry oraz odbudowy uszkodzonych tkanek. W niektórych przypadkach zaleca się także modyfikację diety podstawowej na dietę łatwostrawną, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami trawienia lub współistniejącymi chorobami przewodu pokarmowego. Sprawdź, jak ułożyć dietę wspierającą w leczeniu odleżyn.

Rola białka w leczeniu odleżyn

Dostarczane przez białko aminokwasy są niezbędne do:

  • odbudowy i regeneracji tkanek,
  • syntezy kolagenu,
  • wzmocnienia odporności,
  • prawidłowego krzepnięcia krwi.

Niedobór białka może prowadzić do wyniszczenia organizmu i znacząco spowolnić gojenie odleżyn. Zdrowa osoba dorosła potrzebuje ok. 0,9 g białka/kg masy ciała, natomiast u pacjentów z odleżynami zapotrzebowanie wzrasta nawet do 1,5–2,0 g białka/kg masy ciała na dobę. Wyższe zapotrzebowanie białkowe u pacjentów z odleżynami wynika z intensywnego procesu regeneracji tkanek.

Co jeść na diecie wysokobiałkowej przy odleżynach?

W diecie wspierającej leczenie odleżyn warto uwzględniać białko w każdym posiłku i przekąsce, szczególnie u osób z obniżonym apetytem. Różnorodność źródeł białka zapewnia lepsze przyswajanie składników odżywczych.

Polecane produkty wysokobiałkowe:

  • Ryby i owoce morza

Bogate w pełnowartościowe białko oraz kwasy tłuszczowe omega-3, które działają przeciwzapalnie, wspomagają odporność i regenerację skóry. Zalecane minimum 2 razy w tygodniu.

  • Mięso drobiowe

Lekkostrawne, niskotłuszczowe i łatwo przyswajalne źródło wysokiej jakości białka – idealne w diecie chorego z odleżynami.

  • Produkty mleczne i jaja

Dostarczają pełnowartościowego białka (jogurty naturalne, serki wiejskie, twarogi, mleko, mozzarella, ricotta).

  • Roślinne źródła białka (ciecierzyca, fasola, soja, orzechy)
    Zawierają aminokwasy wspierające gojenie ran, błonnik poprawiający trawienie oraz witaminy i minerały.

Dodatkowo warto wzbogacić dietę o produkty bogate w cynk. Cynk wspomaga regenerację skóry i gojenie odleżyn. Jego źródłem są m.in. drób, wołowina, produkty mleczne, fasola, orzechy oraz owoce morza. Kluczowe w regeneracji są także kwasy tłuszczowe omega-3. Dzięki poprawie ukrwienia i wygaszaniu stanu zapalnego, omega-3 wspierają regenerację skóry oraz odbudowę uszkodzonych tkanek.

Rola argininy w gojeniu odleżyn

Arginina to aminokwas kluczowy dla syntezy kolagenu – głównego białka budulcowego skóry. Jest również prekursorem tlenku azotu, który:

  • rozszerza naczynia krwionośne,
  • poprawia ukrwienie tkanek,
  • wspiera leczenie ran przewlekłych.

Arginina wzmacnia odporność i chroni ranę przed drobnoustrojami. Występuje naturalnie w mięsie, rybach, nabiale, jajach, orzechach i roślinach strączkowych.

Czego unikać w diecie przy leczeniu odleżyn?

Aby wspierać skuteczne gojenie ran, należy ograniczyć:

  • przetworzone mięso czerwone,
  • potrawy smażone,
  • słodycze, słodzone napoje i wysokoprzetworzone przekąski.

Te produkty  mają działanie prozapalne, a ich eliminacja sprzyja lepszemu metabolizmowi i regeneracji organizmu.

Posiłki Recomed – wsparcie żywieniowe w leczeniu odleżyn

Produkty Recomed zostały opracowane z myślą o pacjentach wymagających szczególnego wsparcia żywieniowego. Mogą stanowić samodzielne posiłki lub bazę do dalszej obróbki kulinarnej. Zawierają koncentrat białka serwatkowego (WPC) o bardzo wysokiej wartości biologicznej BV 104, a także aminokwasy egzogenne (EAA), które – zgodnie z zaleceniami WHO – powinny być dostarczane codziennie w diecie wspierającej regenerację tkanek. Dostępne warianty smakowe Recomed:

Słodkie:
truskawkowy, czekoladowy, waniliowy, ananasowy, brzoskwiniowy, latte, orzech włoski, neutralny (idealny jako baza).

Wytrawne:
zupa pomidorowa, dyniowa, ogórkowa, koperkowa oraz tradycyjny żurek.

Cennym produktem jest także Recomed Skin stanowi element wspomagający postępowanie żywieniowe u pacjentów z odleżynami, jednak nie jest źródłem białka i nie zastępuje diety wysokobiałkowej zalecanej w procesie gojenia ran. Produkt może być stosowany jako uzupełnienie diety podstawowej, szczególnie u pacjentów wymagających łatwej do spożycia formy żywienia. Recomed Skin zawiera składniki istotne w procesie gojenia ran, takie jak cynk, argininę oraz antyoksydanty, które wspierają funkcjonowanie układu odpornościowego, syntezę kolagenu oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Jego zastosowanie powinno stanowić element kompleksowego leczenia odleżyn, obejmującego również odpowiednią podaż białka z innych źródeł, właściwą pielęgnację ran oraz regularną ocenę stanu odżywienia pacjenta.

Podsumowanie

„Leczenie odleżyn wymaga kompleksowego podejścia, a dieta odgrywa w nim kluczową rolę. Dieta wysokobiałkowa dostarcza energii i składników niezbędnych do odbudowy tkanek, syntezy kolagenu i prawidłowego funkcjonowania odporności. Szczególnie ważne są pełnowartościowe źródła białka, cynk i aminokwasy, w tym arginina, które przyspieszają gojenie ran przewlekłych.

Regularne, zbilansowane posiłki, ograniczenie produktów przetworzonych oraz dostosowanie podaży białka do potrzeb pacjenta sprzyjają skuteczniejszemu leczeniu odleżyn. Specjalistyczne produkty, takie jak Recomed, mogą stanowić wygodne wsparcie żywieniowe, szczególnie dla osób z obniżonym apetytem lub trudnościami w przygotowywaniu posiłków. Odpowiednio dobrana dieta nie tylko wspomaga gojenie, ale także poprawia komfort i jakość życia pacjenta.

Udostępnij ten artykuł

Sprawdź inne artykuły